Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi
Lớp 10

Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi

Đề bài: Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi. Dưới đây là bài phân tích của bạn Hoàng Thị Kim Yến ở Gia Lai

Mở bài Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi không chỉ biết đến với tác phẩm nổi tiếng, một áng thiên cổ hùng văn bình ngô đại cáo mà còn được biết đến vơi những bài thơ thiên nhiên và con người như Côn Sơn Ca, Cây Chuối… một trong những tác phẩm thiên nhiên và con người ấy còn phải kể đến bài thơ bảo kính cảnh giới 43 của ông. Đó là bài thơ cảnh ngày hè với những thiên nhiên con người và tâm trạng của Nguyễn Trãi.

Thân bài Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi

Những năm tháng cuối đời là chặng đường đầy gian khổ, thử thách đổi với Nguyễn Trãi. Sự nghiệp củng cố, xây dựng triều đình nhà Lê của ông chưa được thực hiện trọn vẹn. Chốn triều đình đầy hiềm thù, nghi kị. Nơi thôn dã Côn Sơn chỉ là chỗ dừng chân bắt buộc đối với một con người khát khao cống hiến đời mình cho đất nước, dân tộc như Nguyễn Trãi. Thế nhưng, trong thơ ông, bao giờ ta cũng bắt gặp một phong thái ung dung, tự tại, một trái tim yêu đời, yêu người luôn rộng mở, nhạy cảm.

Sự ung dung nhàn hạ ấy được thể hiện trong câu thơ đầu tiên:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Rồi ở đây khiến cho người ta nghĩ rằng nó là từ để chỉ liên kết mối liên hệ ngay sau đó những thật ra thì không phải. “rồi” ở đây không giống như chúng ta nghĩ, nó không phải là hình rồi sau đó diễn ra cái gì, làm xong rồi hay thế nào mà nó là một từ để chỉ trạng thái. Nói cách khác thì ở đây chính là tính từ chỉ trạng thái của con người. “ rồi” trái ngược với vất vả. có việc làm. Thật vậy ở đây nhà thơ đã cố tình đẩy nó lên đầu câu nhầm thể hiện sự an nhàn của mình. Vì thế nó chính là ý đồ nghệ thuật của nhà thơ. Chính những ngày tháng an nhàn khi về quê ở ẩn đã khiến cho nhà thơ cảm thấy không chỉ tâm hồn mà thể xác cũng rất nhàn hạ. cuộc sống với ông chỉ cần thế mùa hè đến ông không cảm nhận thấy cái nóng của đát trời mà ông chỉ cảm nhận được gió mát. Đó là một cơn gió của ngày thường nhưng chỉ có thiên nhiên quê hương mới có được sự mát mẻ ấy. qua câu thơ đầu ta cảm nhận được một tâm hồn yêu cảnh vật thiên nhiên của nhà thơ. Chính nó đã làm cho ông cảm thây vui vẻ phần nào trong cuộc sống ở quê.

Đến ba câu thơ sau những hình ảnh đầy màu sắc gần liền với những ngày hè thật sự đẹp và rực rỡ như chính những gì chúng ta liên tưởng về nó:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp giương.
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Đó chính là những câu thơ đẹp nhất trong bài, chỉ với ba câu thơ ấy mà toàn bộ những gì là hương là sắc của mùa hè được hiện lên thật sinh động và hấp dẫn. Nó như đốt cháy con mắt người xem bơi những gam màu nóng đặc trưng của mùa hè. Đó chính là màu đỏ của hoa hòe, màu lựu đỏ, màu hồng của cánh xen. Những gam màu ấy kết hợp với những động từ mạnh như “ đùn đùn”, “ phun”, “ tiễn” cho thấy một bức tranh quê hương với màu sắc và hương vị đặc trưng. Đồng thời qua đó ta thấu được sự sinh sôi nảy nở manh mẽ trong mùa hè. Nếu như mùa xuân sinh sôi là điều kiện cho mọi vật bắt đầu sự sống thì mùa hè là màu của sinh trưởng phát triển lớn lên. Chính vì thế những động từ kia đã mang đến cho ta thấy được sự phát triển đó. Một bức họa đồng quê với những gì của hương đồng gió nội mang đến cho chúng ta những cảm giác thật yên bình, không những thế ta còn cảm nhận được cái hương vị của mùa hè qua động từ “tiễn”. thật khá khen cho động từ tiễn, tại sao nhà thơ không nói là đưa hương hay là bay hương mà lại là tiễn. Tiễn ở đây nhằm nói đên sự phát hương của bông hoa sen ấy. nó tỏa ngát đi những ban phát mùi hương đến với không gian quê hương. Thế còn màu của hoa lựu làm cho ta nhớ đến một câu thơ cũng diễn tả màu đỏ rực ấy rất hay đó là:
“Đầu tượng lửa lựu lập lòe đâm bông”

Mùa hè không chỉ mang đến cho tác giả những cảnh thiên nhiên đặc trưng mà còn mang đến những phiên chợ những làng ngư phủ. Có thể nói chính những thiên nhiên kia đa tạo điều kiện cho cuộc sống của con người hiện lên thật sinh động:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Đó chính là sự ồn ào náo nhiệt đến đông vui của làng ngư phủ nọ. Những chợ cá vang lên những người mua người bán thật là lao xao cả một khoảng không gian. Ta thây qua hai câu thơ hình ảnh những con người lao động hiện lên thật đẹp với phiên chợ vui vẻ của những lưới cá bội thu. Cuộc sống rất đỗi bình dị thân quen. Và đâu đây tiếng ve gọi hè sao mà dắng dỏi đến thế.

Đến hai câu thơ cuối nhà thơ thể hiện ước nguyện khát khao của mình:

“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương”.

Ngu cầm chính là cây đàn của vua Ngu Thuấn cây đàn ấy mang lại cho nhân dân cuộc sống âm no hạnh phúc. Và ở đây Nguyễn Trãi cũng mong sao được mượn được vua Ngu Thuấn cây cầm ấy để làm cho nhân dân ta giàu mạnh khắp phương. Qua ước nguyện ấy ta thấy được tấm lòng yêu nước thương dân của nhà thơ Nguyễn Trãi lớn như thế nào. Có thể nói không chỉ khi làm quan mà đến khi về hưu cáo quan ở ẩn Nguyễn Trãi vẫn một lòng lo cho dân chúng. Luôn mong họ có một cuộc sống bình yên. Vì theo ông “ việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”.

Kết luận Phân tích bài Bảo kính cảnh giới 43 của Nguyễn Trãi

Bài thơ này đã làm rõ nỗi niềm tâm sự của Nguyễn Trãi trong thời gian ở Côn Sơn với tấm lòng yêu nước thương dân vẫn ngày đêm “cuồn cuộn nước triều Đông”. Ông yêu thiên nhiên cây cỏ say đắm. Và có lẽ chính thiên nhiên đã cứu Nguyễn Trãi thoát khỏi những phút giây bi quan của cuộc đời mình. Dù sống với cuộc sống thiên nhiên nhưng ức Trai vẫn canh cánh “một tấc lòng ưu ái cũ”. Nguyễn Trãi vẫn không quên lí tưởng nhàn dân, lí tưởng nhân nghĩa, lí tưởng: mong cho thôn cùng xóm vắng không có một tiếng oán than, đau sầu.

Loading...