huong-dan-soan-van-tinh-canh-le-loi-cua-nguoi-chinh-phu
Lớp 10

Hướng dẫn soạn văn Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Hướng dẫn soạn văn Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ sẽ cung cấp hệ thống lời giải chi tiết nhằm hỗ trợ người học trong việc tìm hiểu và phân tích tác phẩm. Các bạn hãy cùng tham khảo nhé!

Câu 1. Hãy chỉ ra các yếu tố ngoại cảnh thể hiện tâm trạng người chinh phụ và ý nghĩa diễn tả nội tâm của các yếu tố đó

Trả lời

Các yếu tố ngoại cảnh thể hiện tâm trạng người chinh phụ:

– Người chinh phụ lặng lẽ “Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước”, trong khi ở ngoài kia, tiếng chim thước không hề vang lên để báo người đi xa trở về khiến cho tâm trạng của người chinh phụ thêm phần khắc khoải.

– Trong những đêm cô đơn, người chinh phụ chỉ có ngọn đèn leo lét giữa canh khuya để bầu bạn, góp phần tô đậm không gian mênh mông và sự cô đơn trong cảm xúc của con người. Hình ảnh “ngọn đèn” được đặt trong thế đối lập với “bóng người” đã làm nổi bật cảnh lẻ loi, đơn chiếc.

– Cảnh cô đơn của người chinh phụ còn được miêu tả qua cả thời gian ban đêm: “Gà eo óc gáy sương năm cánh” và ban ngày “Hòe phất phơ rủ bóng bốn hiên” khắc họa nỗi cô đơn trong những năm tháng đằng đẵng.

– Nỗi cô đơn còn được khắc họa trong không gian có ý nghĩa phóng dụ: “gió đông”, “non yên”, “đường lên bằng trời” khiến cho tâm trạng của nhân vật trữ tình vượt thoát ra khỏi không gian nhỏ hẹp để thấm vào ngoại cảnh bao la, rộng lớn.

Câu 2. Theo anh, chị, những dấu hiệu nào cho thấy sự cô đơn của người chinh phụ?

Trả lời

Những dấu hiệu nào cho thấy sự cô đơn của người chinh phụ:

  • Người chinh phụ lặng lẽ gieo từng bước chân ngoài hiên vắng dù biết rằng sự đợi chờ của mình là vô vọng.
  • Người chinh phụ gắng gượng vượt thoát khỏi sự cô đơn nhưng không thể thoát ra: gượng soi hương, gượng đốt hương, gượng gảy đàn trong khi nước mắt đầm đìa “lệ lại châu chan”.
  • Hình ảnh người thiếu phụ cô đơn trong căn phòng thanh vắng bên cạnh ngọn đèn leo lét đã tạo ra ám ảnh về sự cô đơn trong tâm hồn.

Câu 3. Hãy cho biết vì sao người chinh phụ đau khổ

Trả lời:

Đoạn trích đã diễn tả một cách chân thực sự đau khổ trong tâm trạng người chinh phụ:

– Người chinh phụ đã phải sông trong sự chờ đợi người chồng chinh chiến nơi sa trường. Đã bao mùa xuân trôi qua, tin tức về người chồng vẫn bặt vô âm tín, khiến cho sự chờ đợi đó có lúc rơi vào tuyệt vọng hoàn toàn. Sự chờ đợi đó luôn gắn với khao khát đoàn tụ và niềm khao khát cuộc sống gia đình viên mãn, hạnh phúc, dẫn đến bi kịch trong tâm hồn người chinh phụ.
– Nỗi đau khổ của người chinh phụ là do cuộc chiến tranh phi nghĩa gây ra, khiến cho biết bao nhiêu người phải hi sinh tính mạng và biết bao người vợ mong ngóng tin tức của chồng trong tuyệt vọng.

Bi kịch của người chinh phụ, vì thế mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đó là sự lên án, tố cáo cuộc chiến tranh phong kiến phi nghĩa; đồng thời thể hiện sự đồng cảm sâu sắc đối với những nạn nhân của chiến tranh, đặc biệt là những vết thương mà chiến tranh đã gây ra cho người chinh phụ.

Câu 4. Xác định những câu thơ là lời của người chinh phụ và cho biết giá trị biểu hiện của nó

Trả lời:

Lời của người chinh phụ được thể hiện qua những câu thơ:

– “Đèn có biết dường bằng chẳng biết

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi”

–  “Lòng này gửi gió đông có tiện

 … Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.”

Những câu thơ vang lên trong dòng độc thoại nội tâm đã khiến cho nỗi cô đơn của người thiếu phụ càng thêm ám ảnh và làm nổi bật nỗi khắc khoải trong lòng nàng.

Câu 5. Đọc diễn cảm đoạn trích. Hãy nhận xét về nhạc điệu của thể thơ song thất lục bát (có so sánh với các thể thơ khác mà anh/ chị biết)

Trả lời

Thể thơ song thất lục bát với nhạc điệu vốn có là giọng sầu thương bi thiết được tạo nên từ cách cấu tạo câu thơ và vần luật đã diễn tả thành công những cung bậc tâm trạng cảm xúc của con người, lúc lên cao, lúc xuống thấp, lúc trầm lúc bổng và khắc họa chân thực dòng tâm trạng ngập tràn nỗi cô đơn và sự khắc khoải của người chinh phụ.

Loading...